black logo

tel icon+30 2310 221187

mail iconinfo @ gynecology.com.gr

Κυτταρολογικός έλεγχος κατά Παπανικολάου

Επιμελής λήψης κολπικού- τραχηλικού και ενδοτραχηλικού εκκρίματος και αποστολή αυτών σε ειδικό κυτταρολογικό ιατρείο προς εξέταση. (Το τελευταίο αποτελεί το γνωστό τεστ PAP ή πιο ορθά «δοκιμασία κατά Παπανικολάου»). Από το τεστ PAP ελέγχονται κύτταρα των άνω περιοχών και ανιχνεύονται πιθανές αλλοιώσεις ή και βλάβες. Τι μπορεί να προκύψει; Ξεκινώντας από τις ελαφρύτερες προς τις βαρύτερες περιπτώσεις παθολογικού αποτελέσματος έχουμε: φλεγμονή (κολπίτιδα ή τραχηλίτιδα/ASCUS), λοίμωξη  HPV (ιός ανθρώπινων θηλωμάτων), ήπια, μέτρια ή σοβαρή δυσπλασία (προκαρκινική βλάβη), καρκίνος inSitu  (δεν έχει διαπεράσει την βασική μεμβράνη), διεισδυτικός καρκίνος. Από τα άνω αποτελέσματα η σοβαρή δυσπλασία, ο καρκίνος InSitu και ο διεισδυτικός καρκίνος απαιτούν άμεση αντιμετώπιση.  Οι ελαφρύτερες μορφές όπως HPV, λοίμωξη, ήπια δυσπλασία απαιτούν επανάληψη σε σύντομο χρονικό διάστημα, καθώς στην πλειοψηφία των περιπτώσεων είναι αναστρέψιμες και επέρχεται ίαση. Στη μέτρια δυσπλασία η παρέμβαση και/ή η αναμονή με επαναληπτικές εξετάσεις εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως η ηλικία, η τεκνοποίηση, ο τύπος HPV και άλλα. Σαφώς μεταξύ των παθ/κών αποτελεσμάτων του τεστ PAP και της ενδεχόμενης αντιμετώπισης μεσολαβεί η κολποσκόπηση με λήψη πολλαπλών βιοψιών για την σίγουρη πιστοποίηση της διάγνωσης.                                            Η λήψη του PAP τεστ μπορεί να γίνει είτε με τον συμβατό τρόπο είτε με τον ThinPrep (κυτταρολογία υγρής φάσης) το οποίο παρουσιάζει πολλά πλεονεκτήματα σε σχέση με το συμβατό, αλλά και μεγαλύτερο κόστος.                                                                                          Με την λήψη PAP συχνά από τον ενδοτράχηλο λαμβάνουμε και κύτταρα προερχόμενα από το ενδομήτριο τα οποία ελέγχονται. Σαφώς όμως αυτό δεν είναι αρκετό για τον έλεγχο κάποιας βλάβης του ενδομητρίου

Είναι απαραίτητος ο εμβολιασμός για τον ιό του HPV:

Ο HPV (ιός ανθρωπίνων θηλωμάτων) είναι το κύριο αίτιο όσον αφορά την καρκινωμάτωση του τραχήλου της μήτρας στην γυναίκα, καθώς ανευρίσκεται στο 99,7% των τραχηλικών δειγμάτων καρκίνου. Πρόκειται για έναν ιό με πάνω από 200 διαφορετικούς υποτύπους, εκ των οποίων διακρίνουμε τους υψηλού (16, 18, 45, 56), μετρίου (31, 33, 35, 39, 51, 52, 56) ή χαμηλού (6, 11, 26, 44, 54, 70) κινδύνου όσον αφορά την ικανότητά τους να τροποποιήσουν το κύτταρο και να το μετατρέψουν σε καρκινικό κύτταρο. Οι υπόλοιποι δεν προκαλούν καρκίνο, αντιθέτως προκαλούν τα κονδυλώματα, που δεν είναι τίποτε άλλο από αντιαισθητικές βλάβες στην περιγεννητική περιοχή.

Ο HPV μεταδίδεται 


εύκολα με την σεξουαλική επαφή, ακόμα και με τη χρήση προφυλακτικού που ενώ μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης, δυστυχώς δεν τον εξαλείφει. Όλες οι γυναίκες κινδυνεύουν, καθώς το 50-80% θα εμφανίσει μια λοίμωξη από HPV κατά τη διάρκεια της ζωής τους, ευτυχώς όμως πάνω από το 80% αυτών των λοιμώξεων είναι παροδικές, ασυμπτωματικές και υποστρέφουν άμεσα. Δυστυχώς δεν υπάρχει τρόπος να προβλέψουμε ποιες λοιμώξεις θα εξελιχθούν. Από όλες τις γυναίκες που θα προσβληθούν, μόνο το 5-10% έχει διαρκή/εμμένουσα λοίμωξη και εξ΄αυτών το 2% εξελίσσεται σε καρκίνο.

Οι δυνητικά καρκινογόνοι τύποι HPV, χρειάζονται χρόνο για να δράσουν. Αρχικά προκαλούνται αλλοιώσεις που τις ονομάζουμε ατυπίες (πρόκειται για προκαρκινικές βλάβες), οι οποίες για να εξελιχθούν σε διηθητικόκαρκίνο χρειάζονται από 1 έως και 15 χρόνια, με μέσο όρο περίπου τα 7 με 10έτη. Απαιτείται λοιπόν μεγάλο χρονικό διάστημα για να εκδηλωθεί, πράγμα που σημαίνει πώς η γυναίκα που κάνει ετήσιους προληπτικούς ελέγχους δεν θα κινδυνέψει να νοσήσει, καθώς  θα γίνει έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της προκαρκινικής αλλοίωσης. Η διάγνωση γίνεται αρχικά με το γνωστό σε όλους τεστ Παπανικολάου, που αποτελεί από το 1928 την ιδανικότερη μέθοδο πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Οι ογκογόνοι τύποι 16 και 18 του HPV είναι οι συχνότερα αναβρισκόμενοι, ώστε να είναι υπεύθυνοι του 70% των περιπτώσεων του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Εξαιτίας του αιτιολογικού ρόλου του HPV στην τραχηλική καρκινογένεση , προέκυψε η ανάγκη παρασκευής εμβολίων που να προστατεύουν από την ιογενή μόλυνση. Στην Ελλάδα κυκλοφορούν 2 εμβόλια το διδύναμο (16,18) και το τετραδύναμο (16, 18, 6, 11). Τα εμβόλια αυτά διεγείρουν το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να παράγονται αντισώματα έναντι του ιού, υποστρέφουν προκαρκινικές αλλοιώσεις και προλαμβάνουν την υποτροπή του διηθητικού καρκίνου μετά τη θεραπεία. Και τα δύο εμβόλια χρησιμοποιούνται στον Δυτικό κόσμο πάνω από μία δεκαετία με πολύ καλά αποτελέσματα. Έχει αποδειχθεί πως τα εμβόλια παρέχουν διασταυρούμενη ανοσία έναντι τύπων HPV που δεν εμπεριέχονται σε αυτά, και επομένως ανεβάζουν ακόμη περισσότερο το ποσοστό επιτυχίας τους στο θέμα προφύλαξη.  Ήδη από τον Δεκέμβριο 2014  ο Αμερικανικός οργανισμός φαρμάκων FDAέχει εγκρίνει στην Αμερική ένα νέο εμβόλιο που εμπεριέχει 9 τύπους HPV (4 παλαιούς, και 5 νέους). Με το νέο εμβόλιο η κάλυψη του Καρκίνου του τραχήλου της μήτρας αγγίζει το 100%, του πρωκτού το 90%, του κόλπου το 70% και του Αιδοίου το 15%. Επίσης προστατεύει και εκείνες τις περιπτώσεις καρκινωμάτωσης του στόματος και της φαρυγγικής περιοχής που προκαλούνται από τον HPV.  Τις τελευταίες ημέρες ο Ευρωπαϊκός οργανισμός φαρμάκων EMA με δημοσίευσή του συστήνει και αυτός με την σειρά του την έγκριση του νέου 9-δύναμου εμβολίου. Πιστεύω λοιπόν πως σε σύντομο χρονικό διάστημα θα μπορούμε να το παρέχουμε και στην Ελλάδα.

Το εμβόλιο απευθύνεται σε νεαρά κορίτσια που δεν έχουν ξεκινήσει σεξουαλικές επαφές, αλλά και σε ενήλικες γυναίκες έως 26 ετών ανεξάρτητα από το εάν είναι σεξουαλικά ενεργές ή όχι. Φαίνεται πως είναι περισσότερο αποτελεσματικό σε κορίτσια 9-13 ετών που δεν έχουν εκτεθεί ακόμα στον ιό. Τα 2 εμβόλια που κυκλοφορούν στη χώρα μας γίνονται σε 3 δόσεις, σε διάστημα 6 μηνών, ενδομυϊκά στον δελτοειδή ή στον μηρό. Δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερες παρενέργειες με πιο συχνή το τοπικό οίδημα.

Εννοείται πως οι γυναίκες που έχουν εμβολιαστεί θα πρέπει να συνεχίσουν τους ετήσιους ελέγχους με τεστ Παπανικολάου μια και το εμβόλιο μπορεί να καλύπτει συνολικά το 70-80% του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, αλλά δεν καλ

ύπτει όλους τους ογκογόνους τύπους HPV. Τα ασφαλιστικά ταμεία καλύπτουν πλήρως τον εμβολιασμό του γυναικείου πληθυσμού από τα 12 έως τα 26 έτη.

Όπως προαναφέρθηκε ο HPV μεταφέρεται κατά τη σεξουαλική επαφή από τους άνδρες. Μήπως θα ήταν σ

κόπιμο να καλυφθεί και ο ανδρικός πληθυσμός με εμβολιασμό; Στην Αυστραλία γίνεται ήδη. Θα ήταν ιδανικό να μπορούσαμε να εμβολιάζουμε το 100% όλου του πληθυσμού καθώς τότε θα επιτυγχάναμε την πλήρη εξάλειψη του HPV και του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Δυστυχώς η συμμόρφωση στους εμβολιασμούς δεν είναι εύκολη υπόθεση, συγκεκριμένα στη χώρα μας μόνο ένα μικρό ποσοστό κοριτσιών 12-26 ετών εμβολιάζεται. Ακόμη πιο λυπηρό βέβαια είναι το γεγονός, ότι λιγότερο από το 50% του γυναικείου πληθυσμού κάνει συστηματικά τεστ Παπανικολάου.

Ήδη γίνονται αρκετές προσπάθειες συντονισμού και ευαισθητοποίησης των γυναικών στο θέμα του εμβολιασμού για τον HPV.